calamiteitenplan & CHV
COLLECTIEHULPVERLENING & CALAMITEITENPLAN
Zelf opstellen of via ondersteuning door de MuseumWacht in samenwerking met MuSeCo
Collectiebeheerders met een publieksfunctie vallen onder de wettelijke regels die gelden voor gebouwen met een publieksfunctie. Dit betekent dat er eisen gesteld worden aan het veilig gebruik van die gebouwen. Hierbij moet gedacht worden aan brandveilige bouwmaterialen, vluchtwegen, noodverlichting, ontruimings- en brandmeldinstallaties (beide onder andere afhankelijk van het aantal vierkante meters vloeroppervlak), compartimentering, bedrijfshulpverlening en een ontruimingsinstructie.
Die ontruimingsinstructie maakt onderdeel uit van het calamiteitenplan. Dat plan bevat naast de ontruimingsinstructie de volgende onderwerpen:
1. inventarisatie van de risico’s (brand, waterschade, inbraak, diefstal, vandalisme, medische problematiek, geweld en agressie, technische problemen);
2. de organisatie bij calamiteiten moet duidelijk geformuleerd zijn;
3. de alarmeringsstructuur
4. de BHV organisatie
5. de collectiehulpverlening (CHV).
Gezien de wettelijke verplichtingen is over het algemeen voor de ‘human factor’ goed gezorgd. Dankzij de inzet van de provinciale museumconsulenten heeft een toenemend aantal collectiebeheerders inmiddels ook een calamiteitenplan waarin aandacht besteed wordt aan de zorg voor de collectie indien zich incidenten / calamiteiten voordoen. In dat CHV plan wordt bepaald welke collectieobjecten prioriteit hebben indien er beredderd moet en kan worden. Het zal duidelijk zijn dat de veiligheid van de mens altijd voorop dient te staan.
Wanneer eenmaal duidelijk is welke objecten met voorrang in veiligheid moeten worden gebracht, dan moet in het CHV plan ook geregeld worden wie zorg voor de evacuatie, welke middelen daartoe nodig zijn en waar de collectie naartoe moet. Bij benodigde middelen moet gedacht worden aan gereedschap om de collectie los te maken van bevestigingssystemen, sleutels om vitrines te openen, verpakkingsmaterialen, registratie materialen etc. De MuseumWacht heeft een calamiteitenkit samengesteld waarin de materialen zitten voor de eerste bereddering.
Het is van zeer groot belang dat de eigen organisatie snel beschikbaar is bij calamiteiten. In heel Nederland is de brandweer in ongeveer 10 minuten na alarmering ter plekke. Hoewel het zeer belangrijk is met de brandweer afspraken te maken over de collectiehulpverlening, kan van de brandweer geen fijnmazige bereddering worden verwacht. Daartoe dient de eigen organisatie snel ter plekke te zijn om aanwijzingen te geven. In die zin is er een analogie tussen BHV en CHV. BHV-er hebben naast een preventieve en suppressie taak, ook de opdracht de brandweer te gidsen en van informatie te voorzien. Hetzelfde geldt voor de CHV. De BHV is alleen relevant wanneer er mensen in het gebouw zijn, tijdens de bedrijfsuren. De CHV moet 24 uur per dag en 7 dagen per week ingezet kunnen worden. Dit stelt dus eisen aan de CHV-organisatie. Vaak vorm dit een struikelblok omdat de collectieverantwoordelijken niet altijd naast het museum (archief, bibliotheek, kerk) wonen. Er moet een bereikbaarheidssysteem worden opgezet waarbij de eigen organisatie snel ter plekke is om de brandweer te gidsen en te informeren.
Het calamiteitenplan moet niet alleen opgeborgen zijn in het gebouw, maar ook in het bezit zijn (thuis) van de medewerkers / vrijwilligers die deel uitmaken van de CHV-organisatie. De DocumentenWacht en de MuseumWacht kunnen een belangrijke rol spelen bij de voorbereiding op en afhandeling van calamiteiten. Bij de voorbereiding kunnen de DocumentenWacht en MuseumWacht, in samenwerking met Ton Cremers van MuSeCo van dienst zijn bij het opstellen van een integraal calamiteitenplan.
Bij de afhandeling van calamiteiten bieden de DocumentenWacht en de MuseumWacht een 24 uur per dag en zeven dagen per week bereikbare calamiteitenservice. Er zijn meer dan 700 organisaties op deze service aangesloten.
